BOURGONDISCHE GIDSENDAG
zaterdag 17 oktober 2026

Mechelen, Bourgondische Hofstad (15e & 16e eeuw)

Welkom

De Federatie van Toeristische Gidsengroeperingen en Stadsgidsen Mechelen nodigen u van harte uit voor de Bourgondische Gidsendag. Kom genieten van een dag vol geschiedenis en cultuur, met een boeiende lezing in de voormiddag, een vrije lunch en een keuze uit drie begeleide namiddagactiviteiten.

Programma

09.00-10.00u Locatie: Congrescentrum Groot Seminarie Mechelen Frederik de Merodestraat 18, 2800 Mechelen Onthaal met koffie, thee, fruitsap en mini-koffiekoeken

10.00-10.15u Welkomstwoord

10.15-12.00u Boeiende lezing met projectie ‘Wat schaft de put?’ door Jeroen Van Vaerenberg, food-archeoloog

12.00-14.00u Vrije lunchtijd in de stad

14.00u Verzameling op het binnenplein van het Stadhuis Start van de geleide wandelingen en bezoeken
               Keuze uit drie activiteiten:
                    - Stadswandeling ‘Mechelen, Bourgondische hofstad’
                    - Bezoek aan het museum Hof van Busleyden, Bourgondisch paleis
                    - Bezoek aan de Kathedraal en bestijging van de St-Romboutstoren

16.15-17.00 u Ter afsluiting - Receptie in de Keldermanszaal van het Stadhuis

Waarom Mechelen?

In de loop van de 15de en de 16de eeuw groeide Mechelen uit tot het politieke en culturele hart van de Bourgondische Nederlanden. Vandaag ademt de stad nog steeds deze rijke geschiedenis uit. Tijdens de wandeling of het museumbezoek ontdek je hoe deze periode Mechelen blijvend heeft gevormd.

Mechelen in de Bourgondisch-Habsburgse periode

Door het huwelijk van Filips de Stoute met Margareta van Male kwam de Heerlijkheid Mechelen in 1369 in Bourgondische handen. Dankzij haar gunstige ligging aan de Dijle ontwikkelde de stad zich tot een belangrijke handels- en bestuursstad, zeker nadat Karel de Stoute er in 1473 zijn Rekenkamer en hoogste Gerechtshof, de Grote Raad, vestigde. Bovendien schonk hij Mechelen als weduwegoed aan zijn echtgenote Margareta van York. Na zijn tragische dood in 1477 werd Mechelen dan ook de residentie van zijn weduwe. Toen haar stiefdochter Maria van Bourgondië in 1478 met Maximiliaan van Oostenrijk, zoon van de keizer van het Roomse Rijk van de Duitse Natie, in het huwelijk trad, waardoor de Habsburgse dynastie haar intrede deed in de Bourgondische staten, installeerde zij er als regentes het Hof. In 1503 werd zij opgevolgd door Margareta van Oostenrijk, aangesteld als landvoogdes door haar vader Maximiliaan en later in deze functie bevestigd door haar neef Keizer Karel, die er als jongeling in haar paleis onder haar hoede, samen met zijn zussen Eleonora, Isabella en Maria, een uitstekende opvoeding ontvangen had.
In 1529 sloot Margareta van Oostenrijk met Louise van Savoye, moeder van de Franse koning, het Verdrag van Kamerijk af, bekend als de Damesvrede, die voorlopig een einde maakte aan de voortdurende oorlogen tussen Karel V en Frans I.
Margareta van Oostenrijk was niet alleen een bekwaam bestuurder met diplomatiek talent, maar ook een groot mecenas. Onder haar bewind bloeiden kunst, wetenschap en cultuur als nooit tevoren. De stad trok kunstenaars, geleerden, humanisten en ambachtslui aan. Vandaag herinneren tal van historische gebouwen, paleizen en monumenten aan deze uitzonderlijke periode. Tijdens de namiddagactiviteiten ontdek je hoe de Bourgondische geschiedenis nog zichtbaar aanwezig is in het stadsbeeld van Mechelen. Wat kun je op deze studiedag beleven?

In de voormiddag een boeiende lezing: Wat schaft de put?
De food-archeoloog Jeroen Van Vaerenbergh neemt je mee op een tijdreis doorheen ons culinair verleden, een verhaal dat honderden jaren beslaat. Verwacht geen klassieke geschiedenisles, maar een bevlogen vertelling, die ons huidig eetpatroon in een nieuw licht plaatst. Het onderzoek van afvalkuilen en aalputten leert ons niet alleen wat onze voorouders aten, maar tevens hoe de kennis van hun eetgewoonten ons vandaag kan aanzetten om gezonder, duurzamer en creatiever met voeding om te gaan. Jeroen Van Vaerenbergh (°1979) studeerde af aan de KU-Leuven en specialiseerde zich in voedselarcheologie. Door jarenlang onderzoek en opgravingen in onze Lage Landen en in Italiê, groeide zijn fascinatie voor de culinaire sporen, die onze voorouders achterlieten in grachten, afvalkuilen en beerputten. Met veel enthousiasme vertelt hij de verrassende inzichten die deze bijzondere vondsten opgeleverd hebben.

In de namiddag een reeks wandelingen of bezoeken naar keuze (soms met een toeslag)

- Stadswandeling ‘Mechelen, Bourgondische hofstad’
Je maakt een tocht langs Renaissance- en Barokgebouwen, historische pleinen, verborgen parels en de Paleizen van Margareta van York en Margareta van Oostenrijk.

- Museum Hof van Busleyden
In dit prachtig gerestaureerde stadspaleis ontdek je de rijke Bourgondische periode. Je maakt er kennis met meerdere topstukken van ons erfgoed, o.m. het Koorboek van Margareta van Oostenrijk en vooral de unieke collectie van zeven ‘Besloten Hofjes’.

- Kathedraal en Torenbestijging
In de toren ontmoet je de oude hijskraan, het gerestaureerde mechanisme van de uurslag, de twee beiaarden en op de bovenrondgang geniet je van het wijde panoramisch uitzicht.

Praktische informatie voor de inschrijving en de betaling

Voor elke deelnemer moet een afzonderlijk formulier ingevuld worden. Gezamenlijke inschrijvingen en betalingen zijn niet toegestaan. De inschrijving is pas definitief na ontvangst van de betaling. De inschrijvingen en de betalingen dienen uitsluitend te gebeuren via het secretariaat en de bankrekening van de Gidsenbond Mechelen.

Deelnameprijs:

° Houders van de FTG-kaart 2026-2029 : 16 euro
° Personen zonder FTG-kaart : 20 euro

Toeslag voor sommige namiddagactiviteiten:

° Stadswandeling: begrepen in de deelnameprijs
° Museum Hof van Busleyden: € 13 (gratis met museumpas)
° Kathedraal en Torenbestijging: € 6

De betalingen moeten worden overgeschreven op rekening IBAN BE20 4140 0197 1156 van Gidsenbond Mechelen vzw, met de vermelding ‘FTG gidsendag + naam deelnemer’.

Belangrijk: De inschrijvingen worden op zaterdag 3 oktober 2026 afgesloten.

Inschrijvingsformulier

Vooraf inschrijven is dus verplicht.

Het inschrijvingsformulier moet gezonden worden naar
• per e-mail willy.opdebeeck9@gmail.com
• per post Willy Opdebeeck, secretaris GBM Lenneke Marelaan 26A/042 1932 Zaventem

Wegbeschrijving en nuttige locaties

Na inschrijving en betaling ontvang je een wegbeschrijving en een stadsplan van Mechelen met de locaties van de activiteiten, de parkings, de treinstations en de toegangswegen.

Nog vragen?

Contacteer Willy Opdebeeck, tel 0474 55 43 49, mail willy.opdebeeck9@gmail.com